Quà biếu, quà tặng mà người thân ở nước ngoài gửi về cho cá nhân ở Việt Nam qua đường bưu chính hoặc chuyển phát nhanh được miễn thuế nhập khẩu và thuế giá trị gia tăng trong định mức theo quy định hiện hành. Phần vượt định mức thì phải nộp thuế nhập khẩu theo mã hàng và thuế giá trị gia tăng trên trị giá cộng thuế nhập khẩu. Còn tiền kiều hối gửi về qua ngân hàng, tổ chức được phép thì không chịu thuế thu nhập cá nhân.
Định mức miễn thuế chỉ là một nửa câu chuyện. Nhiều kiện quà giá trị nhỏ vẫn bị giữ lại vì chứa món thuộc diện quản lý riêng: đồ đã qua sử dụng, thuốc, thực phẩm chức năng, mỹ phẩm số lượng lớn, rượu. Bài này tách từng loại quà, chỉ cách ước tính khi vượt định mức và những việc nên nhắn người gửi trước khi đóng thùng.
Bảng các khoản khi nhận quà từ nước ngoài
| Khoản phải nộp | Ai nộp | Tính trên gì | Ghi chú |
|---|---|---|---|
| Thuế nhập khẩu | Người nhận quà | Trị giá tính thuế × thuế suất theo mã hàng | Miễn trong định mức quà biếu; vượt thì nộp theo quy định hiện hành |
| Thuế giá trị gia tăng khâu nhập khẩu | Người nhận quà | (Trị giá + thuế nhập khẩu) × thuế suất | Phần lớn hàng tiêu dùng chịu 10%; một số mặt hàng 5% hoặc không chịu |
| Thuế tiêu thụ đặc biệt | Người nhận quà | Theo mặt hàng | Chỉ với một số mặt hàng như rượu; các món này có quy định riêng |
| Phí dịch vụ khai hải quan, lưu kho | Người nhận trả doanh nghiệp chuyển phát | Theo biểu giá dịch vụ | Không phải thuế; hỏi trước khi đồng ý dịch vụ |
| Thuế thu nhập cá nhân trên quà là hàng hoá thông thường | Không phát sinh | — | Quà tặng chịu thuế thu nhập chỉ gồm nhóm tài sản như bất động sản, chứng khoán, vốn góp, tài sản phải đăng ký |
| Thuế thu nhập cá nhân trên kiều hối | Không phát sinh | — | Kiều hối nhận qua kênh hợp pháp được miễn |
Định mức miễn thuế áp dụng thế nào
Định mức miễn thuế cho quà biếu, quà tặng của cá nhân được quy định theo trị giá hải quan của kiện hàng và có thể kèm giới hạn về số lần nhận trong năm. Mức cụ thể nằm trong nghị định về thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu đang hiệu lực; tra ở đó hoặc hỏi hải quan, đừng dựa vào con số nghe truyền miệng vì đã có nhiều lần điều chỉnh.
Ba điểm hay bị hiểu sai:
- Định mức tính trên từng kiện theo trị giá hải quan, không phải trên từng món. Một thùng nhiều món nhỏ cộng lại có thể vượt.
- Trị giá do hải quan xác định dựa trên giá thực tế của hàng, không phải con số người gửi tự ghi thấp trên tờ khai gửi hàng. Ghi thấp để lọt định mức là khai sai; hàng có thể bị giữ để xác định lại trị giá.
- Không phải món nào cũng được hưởng định mức. Hàng thuộc danh mục cấm nhập khẩu, tạm ngừng nhập khẩu không được nhận dù giá trị nhỏ; một số mặt hàng có quy định riêng.
Khi kiện vượt định mức, cách tính thuế cho phần vượt hay cho toàn bộ kiện tuỳ quy định hiện hành và việc món hàng có tách được hay không. Hỏi hải quan nơi làm thủ tục hoặc doanh nghiệp chuyển phát trước khi nộp tiền.
Những món hay làm kiện quà bị giữ
- Đồ đã qua sử dụng. Quần áo cũ, giày dép cũ, đồ điện tử cũ thuộc nhóm hàng tiêu dùng đã qua sử dụng mà quy định cấm nhập khẩu. Gửi đồ cũ cho người thân dùng là lý do bị giữ hay gặp nhất.
- Thuốc chữa bệnh. Thuốc cho cá nhân sử dụng được nhận với số lượng hạn chế và có thể cần đơn thuốc. Số lượng lớn bị coi như nhập khẩu kinh doanh, cần giấy phép.
- Thực phẩm chức năng, mỹ phẩm số lượng nhiều. Vài hộp dùng cá nhân khác với cả chục hộp cùng loại. Số lượng vượt nhu cầu cá nhân bị hỏi mục đích.
- Thực phẩm tươi, thịt, trứng, sữa chưa chế biến. Thuộc diện kiểm dịch; thường bị từ chối.
- Rượu, thuốc lá. Có quy định riêng, không đương nhiên được hưởng định mức quà biếu.
- Pin rời, sạc dự phòng, hoá chất. Hạn chế khi vận chuyển, có thể bị hãng vận chuyển loại từ đầu.
Nhắn người gửi bỏ các món trên ra trước khi đóng thùng tiết kiệm được cả phí gửi lẫn thời gian chờ.
Ví dụ giả định: kiện quà vượt định mức
Giả sử một kiện quà gồm quần áo mới, nước hoa và bánh kẹo, trị giá hải quan xác định là 9 triệu đồng, vượt định mức miễn thuế quà biếu. Giả sử phải tính thuế trên phần vượt là 4 triệu đồng, các món có thuế suất nhập khẩu bình quân n% và chịu thuế giá trị gia tăng 10%. Các số là giả định.
| Khoản | Cách tính | Nếu n = 0% |
|---|---|---|
| Thuế nhập khẩu | 4 triệu × n% | 0 |
| Thuế giá trị gia tăng | (4 triệu + thuế nhập khẩu) × 10% | 400.000 đồng |
| Phí dịch vụ khai hải quan | Theo doanh nghiệp chuyển phát | Hỏi trước |
Cách nhẩm: mỗi 1% thuế suất nhập khẩu thêm 40.000 đồng thuế nhập khẩu, và thêm 4.000 đồng thuế giá trị gia tăng tính trên phần đó. Nếu quy định áp dụng tính trên toàn bộ trị giá 9 triệu, nhân lại với 9 triệu thay vì 4 triệu. Thuế suất nhập khẩu từng món tra theo mã hàng; quần áo, nước hoa, bánh kẹo có thể khác nhau.
Tiền, vàng người thân gửi về
Tiền người thân ở nước ngoài gửi về qua ngân hàng hoặc tổ chức được phép nhận chi trả ngoại tệ là kiều hối. Luật thuế thu nhập cá nhân miễn thuế cho thu nhập từ kiều hối, người nhận không phải khai. Nên nhận qua kênh chính thức để có chứng từ, nhất là khi dùng tiền đó mua nhà, mua xe và cần chứng minh nguồn tiền.
Gửi tiền mặt, vàng trong kiện hàng là việc không nên làm: tiền mặt, kim loại quý gửi qua bưu kiện có quy định riêng về quản lý ngoại hối và vận chuyển, dễ bị giữ và khó chứng minh. Người mang tiền mặt, vàng khi nhập cảnh thì có quy định khai báo riêng tại cửa khẩu.
Quà là ô tô, xe máy hay tài sản lớn khác có quy định nhập khẩu riêng, thường phải nộp đủ các loại thuế, không thuộc phạm vi định mức quà biếu nói ở trên.
Nhận quà: tự làm thủ tục hay để doanh nghiệp chuyển phát làm
Phần lớn kiện quà đi chuyển phát nhanh được doanh nghiệp chuyển phát khai hải quan thay người nhận. Người nhận chỉ cần xác nhận thông tin, nộp thuế (nếu có) và phí dịch vụ. Khi được liên hệ:
- Hỏi rõ số thuế và phí dịch vụ tách riêng, kèm chứng từ nộp thuế đứng tên mình.
- Nếu bị yêu cầu bổ sung (hoá đơn mua hàng, đơn thuốc, xác nhận là quà), nhờ người gửi chụp gửi qua.
- Không đồng ý khai là “quà biếu” nếu thực ra là hàng mình tự mua nhờ người thân thanh toán hộ. Hàng mua là hàng nhập khẩu thông thường, không phải quà.
Tự kiểm tra ở đâu
- Cổng thông tin của Cục Hải quan: tra biểu thuế theo mã hàng, thủ tục với quà biếu, quà tặng của cá nhân.
- Nghị định về thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu đang hiệu lực: định mức miễn thuế quà biếu và điều kiện áp dụng.
- Doanh nghiệp chuyển phát đang giữ kiện hàng: tờ khai, số thuế, chứng từ nộp.
- Ngân hàng nhận kiều hối: chứng từ nhận tiền, lưu lại khi cần chứng minh nguồn tiền.
Nếu tự mua trên sàn nước ngoài và gửi về, cách tính khác với quà biếu; xem bài mua hàng trên sàn nước ngoài gửi về.
Câu hỏi thường gặp
Quà biếu dưới định mức có phải làm thủ tục gì không?
Vẫn phải khai hải quan, thường do doanh nghiệp chuyển phát làm thay. Dưới định mức và không thuộc diện quản lý riêng thì không phải nộp thuế nhập khẩu, thuế giá trị gia tăng, nhưng có thể vẫn trả phí dịch vụ cho doanh nghiệp chuyển phát.
Người thân gửi quần áo cũ về cho cả nhà dùng có được không?
Hàng tiêu dùng đã qua sử dụng như quần áo cũ thuộc diện cấm nhập khẩu, nên thường bị giữ hoặc buộc tái xuất. Nên gửi đồ mới hoặc gửi tiền để người nhận tự mua.
Tiền người thân gửi về có phải khai thuế thu nhập cá nhân không?
Không. Thu nhập từ kiều hối được miễn thuế thu nhập cá nhân. Nhận qua ngân hàng hoặc tổ chức được phép để có chứng từ.
Một năm nhận nhiều kiện quà thì sao?
Định mức miễn thuế có thể kèm giới hạn về số lần trong năm. Kiện vượt số lần hoặc vượt trị giá thì phải nộp thuế theo quy định. Tra văn bản hiện hành hoặc hỏi doanh nghiệp chuyển phát khi nhận kiện.
Người gửi ghi trị giá thấp trên phiếu gửi thì có sao không?
Trị giá tính thuế do hải quan xác định theo giá thực tế. Ghi thấp là khai sai, kiện hàng có thể bị giữ để xác định lại trị giá và người nhận mất thêm thời gian. Nên ghi đúng giá trị và đính kèm hoá đơn mua nếu có.
Nhận quà rồi đem bán lại có sao không?
Hàng được nhận với tư cách quà biếu cho cá nhân sử dụng. Nhận thường xuyên để bán là kinh doanh hàng nhập khẩu, phải nhập theo đường thương mại và có nghĩa vụ thuế, hoá đơn tương ứng.
Người gửi đóng quà kèm hoá đơn mua hàng có cần không?
Nên có. Hoá đơn mua giúp hải quan xác định trị giá nhanh, tránh việc kiện bị giữ để tham vấn giá. Nếu không muốn người nhận thấy giá, người gửi có thể gửi hoá đơn riêng qua thư điện tử để người nhận xuất trình khi được hỏi.
