Người nhập cảnh được miễn thuế với hành lý mang theo trong định mức quy định cho từng nhóm hàng: rượu, bia, thuốc lá có định mức theo số lượng; các vật phẩm khác có định mức theo tổng giá trị. Hàng vượt định mức thì phải khai hải quan và nộp thuế nhập khẩu, thuế giá trị gia tăng (và thuế tiêu thụ đặc biệt với một số mặt hàng) trên phần vượt. Ngoài ra có những thứ bắt buộc phải khai dù không phải nộp thuế, như ngoại tệ, vàng trên mức quy định.
Định mức cụ thể được quy định trong nghị định về hành lý người xuất nhập cảnh và có thể được điều chỉnh, nên bài này không nêu con số. Việc cần làm là tra định mức hiện hành trước chuyến bay, cộng thử giá trị những gì định mang về, rồi chọn đúng luồng khi qua hải quan. Phần dưới đi qua từng bước và ví dụ cách tính phần vượt.
Bảng các khoản với hành lý nhập cảnh
| Khoản | Ai nộp | Tính trên gì | Ghi chú |
|---|---|---|---|
| Hành lý trong định mức | — | — | Miễn thuế; định mức áp dụng cho mỗi người mỗi chuyến, tra mức hiện hành |
| Thuế nhập khẩu với phần vượt định mức | Người nhập cảnh | Trị giá tính thuế của hàng vượt × thuế suất theo mã hàng | Hải quan xác định trị giá và mã hàng tại chỗ |
| Thuế giá trị gia tăng khâu nhập khẩu | Người nhập cảnh | (Trị giá tính thuế + thuế nhập khẩu + thuế tiêu thụ đặc biệt nếu có) × thuế suất giá trị gia tăng | Phần lớn hàng tiêu dùng chịu mức 10% |
| Thuế tiêu thụ đặc biệt | Người nhập cảnh | Theo mặt hàng thuộc diện chịu | Ví dụ rượu, thuốc lá vượt định mức |
| Khai báo ngoại tệ, vàng, giấy tờ có giá | Người nhập cảnh | Số lượng mang theo vượt mức phải khai | Không phải thuế, nhưng không khai là vi phạm |
Trước chuyến bay: tự cộng thử
Việc đơn giản nhất nhưng ít người làm: trước khi ra sân bay nước ngoài, liệt kê những gì đã mua để mang về.
- Tách ba nhóm: đồ dùng cá nhân mang đi và mang về (quần áo, điện thoại, máy tính đang dùng); rượu, bia, thuốc lá; hàng mới mua (mỹ phẩm, đồng hồ, túi xách, thiết bị điện tử, quà biếu).
- Đối chiếu nhóm rượu, thuốc lá với định mức số lượng hiện hành. Người chưa đủ tuổi theo quy định không được hưởng định mức cho nhóm này.
- Cộng giá trị hàng mới mua theo hoá đơn, so với định mức tổng giá trị. Giữ hoá đơn mua hàng để chứng minh giá.
- Kiểm tra hàng cấm, hàng hạn chế: một số loại thuốc, thực phẩm tươi sống, động thực vật, hàng có yêu cầu giấy phép chuyên ngành.
- Kiểm tra ngoại tệ, vàng mang theo có vượt mức phải khai không.
Nếu có món nào vượt hoặc không chắc, chuẩn bị tinh thần đi luồng khai báo và mang theo hoá đơn.
Chọn luồng khi qua hải quan
Tại sân bay quốc tế thường có hai lối: lối không có hàng phải khai và lối có hàng phải khai. Người nhập cảnh tự chọn và chịu trách nhiệm về lựa chọn đó.
- Chỉ mang hành lý trong định mức, không có ngoại tệ, vàng vượt mức, không có hàng cấm, hạn chế: đi lối không khai.
- Có bất kỳ món nào vượt định mức, hoặc có thứ bắt buộc phải khai: đi lối khai báo, khai tờ khai hải quan (giấy hoặc điện tử theo hướng dẫn tại cửa khẩu).
Đi lối không khai mà bị kiểm tra phát hiện hàng vượt định mức thì không chỉ nộp thuế mà còn bị xử lý vi phạm. Chênh lệch giữa “khai rồi nộp thuế” và “không khai bị phát hiện” lớn hơn nhiều khoản thuế tiết kiệm được.
Ví dụ giả định: một món đồ vượt định mức
Giả sử một người mang về một chiếc đồng hồ mua ở nước ngoài, hoá đơn quy đổi 30 triệu đồng, và giả sử những món mua khác đã dùng hết định mức giá trị, nên chiếc đồng hồ là phần vượt. Để minh hoạ, gọi n là thuế suất nhập khẩu của mã hàng đồng hồ tra theo biểu thuế; thuế suất giá trị gia tăng giả định 10%.
| Bước | Cách tính |
|---|---|
| Trị giá tính thuế | 30 triệu đồng (hải quan xác định theo hoá đơn và quy định về trị giá) |
| Thuế nhập khẩu | 30 triệu × n |
| Thuế giá trị gia tăng | (30 triệu + thuế nhập khẩu) × 10% |
Nếu mã hàng có thuế suất nhập khẩu 0% (có với một số mặt hàng, hoặc khi hàng đáp ứng điều kiện ưu đãi), thuế giá trị gia tăng là 30 triệu × 10% = 3 triệu đồng. Nếu thuế suất nhập khẩu lớn hơn 0, thuế giá trị gia tăng tính trên cả phần thuế nhập khẩu nên tăng theo.
Với món hàng nguyên chiếc không chia tách được mà làm tổng giá trị vượt định mức, cách xác định phần phải nộp thuế do hải quan tại cửa khẩu hướng dẫn theo quy định; thực tế thường phải nộp thuế cho cả món. Hỏi ngay tại quầy khai báo.
Khi được mời kiểm tra hành lý: nên làm gì
Hải quan có quyền kiểm tra hành lý kể cả ở lối không khai. Bị mời kiểm tra không có nghĩa là bị nghi ngờ vi phạm; nhiều trường hợp là kiểm tra ngẫu nhiên hoặc theo cảnh báo của máy soi. Để việc kiểm tra diễn ra nhanh:
- Để hoá đơn mua hàng ở chỗ dễ lấy, không nhét lẫn trong vali ký gửi.
- Trả lời đúng những gì mình mang theo. Khai thiếu rồi bị phát hiện là tình huống khó xử nhất.
- Nếu có món vượt định mức, chủ động nói ngay và đề nghị làm thủ tục khai, nộp thuế.
- Nộp thuế theo hướng dẫn tại quầy, nhận chứng từ nộp thuế và giữ lại.
- Nếu không đồng ý với trị giá hay mã hàng hải quan xác định, đề nghị giải thích và ghi nhận ý kiến; có thể khiếu nại theo thủ tục sau.
Chứng từ nộp thuế tại cửa khẩu nên giữ cùng hoá đơn mua hàng: khi cần bảo hành hay bán lại món đồ giá trị cao, đó là giấy tờ chứng minh hàng nhập hợp pháp.
Hàng xách tay để bán không phải hành lý
Định mức miễn thuế chỉ dành cho hành lý phục vụ nhu cầu cá nhân. Mang nhiều hàng cùng loại, số lượng lớn, rõ ràng để bán lại hoặc nhận “xách tay” cho người khác lấy công là hàng hoá thương mại, không phải hành lý:
- Hàng thương mại phải làm thủ tục nhập khẩu như hàng hoá thông thường, có thể kèm yêu cầu về kiểm tra chuyên ngành, nhãn hàng hoá.
- Đi luồng hành lý với hàng thương mại mà không khai là vi phạm, hàng có thể bị tạm giữ.
- Người bán hàng xách tay trong nước còn có nghĩa vụ thuế với hoạt động kinh doanh của mình.
Nhận mang hộ đồ cho người lạ tại sân bay còn có rủi ro lớn hơn thuế: người mang là người chịu trách nhiệm về những gì trong hành lý của mình.
Tự kiểm tra ở đâu
- Cổng thông tin của Hải quan Việt Nam: định mức hành lý miễn thuế hiện hành, hướng dẫn khai báo cho người xuất nhập cảnh.
- Biểu thuế xuất khẩu, nhập khẩu: tra thuế suất theo mã hàng khi muốn ước tính trước.
- Quầy hải quan tại cửa khẩu: hỏi trực tiếp khi không chắc một món có phải khai không.
- Ngân hàng Nhà nước và hải quan: mức ngoại tệ, vàng phải khai báo khi xuất nhập cảnh.
Câu hỏi thường gặp
Điện thoại, máy tính đang dùng mang theo khi đi và về có phải khai không?
Đồ dùng cá nhân mang theo phục vụ chuyến đi và mang về thường không phải khai. Nếu là máy mới mua ở nước ngoài thì tính vào nhóm hàng mới mua để so với định mức giá trị.
Hai vợ chồng đi cùng có được cộng định mức không?
Định mức tính cho mỗi người nhập cảnh. Hàng của ai nằm trong hành lý người đó; nhưng một món hàng nguyên chiếc không chia được cho hai định mức.
Mua hàng ở cửa hàng miễn thuế sân bay nước ngoài thì có được miễn thuế ở Việt Nam không?
Không. “Miễn thuế” ở cửa hàng nước ngoài là miễn thuế của nước đó. Khi về Việt Nam, hàng vẫn tính vào định mức hành lý như hàng mua ở nơi khác.
Không có hoá đơn thì hải quan xác định giá trị thế nào?
Hải quan xác định trị giá theo phương pháp quy định về trị giá hải quan, có thể dựa trên giá của hàng tương tự. Giữ hoá đơn giúp việc xác định nhanh và sát hơn.
Hàng vượt định mức không muốn nộp thuế thì làm gì?
Có thể đề nghị gửi kho tại cửa khẩu để mang ra nước ngoài lần sau hoặc từ bỏ hàng theo thủ tục hải quan. Hỏi quầy khai báo về các lựa chọn và chi phí lưu kho.
Quà biếu người thân ở Việt Nam có tính vào định mức không?
Có. Quà mang theo trong hành lý của mình được tính vào định mức hành lý của chính người mang, không có định mức riêng cho quà. Quà gửi qua đường bưu chính, chuyển phát thì áp dụng quy định về quà biếu, hàng gửi.
Người thường xuyên xuất nhập cảnh có được hưởng định mức mỗi chuyến không?
Có quy định riêng cho người xuất nhập cảnh nhiều lần trong thời gian ngắn và cho người làm việc trên phương tiện vận tải quốc tế, với định mức hạn chế hơn. Tra quy định hiện hành nếu thuộc nhóm này.
