Khi mua hàng nước ngoài qua một đơn vị order hộ trong nước, câu hỏi quyết định thuế và rủi ro là: ai là người nhập khẩu trên tờ khai hải quan. Có hai mô hình. Nếu hàng được gửi về đứng tên người mua, người mua là người nhập khẩu, thuế nhập khẩu và thuế giá trị gia tăng khâu nhập khẩu tính theo tên mình, đơn vị order chỉ cung cấp dịch vụ. Nếu đơn vị order nhập hàng đứng tên họ rồi bán lại, người mua đang mua hàng trong nước, giá đã gồm thuế họ nộp, và họ phải xuất hoá đơn bán hàng.
Báo giá “bao thuế” không nói cho người mua biết mình đang ở mô hình nào. Bài này chỉ cách hỏi cho ra, trị giá tính thuế gồm những gì, và vì sao cách đơn vị order chia nhỏ hàng theo tên nhiều người để “khỏi mất thuế” lại đẩy rủi ro sang chính người mua.
Bảng các khoản theo hai mô hình
| Khoản phải nộp | Ai nộp | Tính trên gì | Ghi chú |
|---|---|---|---|
| Thuế nhập khẩu (hàng đứng tên người mua) | Người mua, thường qua doanh nghiệp chuyển phát khai thay | Trị giá tính thuế × thuế suất theo mã hàng | Người mua chịu trách nhiệm về tờ khai đứng tên mình |
| Thuế giá trị gia tăng khâu nhập khẩu (hàng đứng tên người mua) | Người mua | (Trị giá + thuế nhập khẩu) × thuế suất | Phần lớn hàng tiêu dùng 10% |
| Phí dịch vụ mua hộ | Người mua trả đơn vị order | Theo báo giá, thường tính phần trăm giá hàng | Là tiền dịch vụ trong nước, đơn vị order phải xuất hoá đơn và khai thuế của họ |
| Thuế nhập khẩu, giá trị gia tăng (hàng đứng tên đơn vị order) | Đơn vị order | Như trên, tính theo lô họ nhập | Nằm trong giá bán cho người mua |
| Thuế giá trị gia tăng khi đơn vị order bán lại | Đơn vị order | Giá bán cho người mua | Người mua nhận hoá đơn bán hàng |
| Vận chuyển quốc tế, giao nội địa | Người mua | Theo cân nặng, kích thước | Vận chuyển quốc tế thường nằm trong trị giá tính thuế nhập khẩu |
Hỏi gì để biết mình đang ở mô hình nào
Trước khi chuyển tiền, hỏi đơn vị order ba câu và yêu cầu trả lời bằng tin nhắn hoặc email:
- Hàng về đứng tên ai trên vận đơn và tờ khai hải quan? Tên mình, tên đơn vị order, hay tên một người khác.
- “Bao thuế” nghĩa là ai nộp và có chứng từ gì? Nếu hàng đứng tên mình, chứng từ nộp thuế phải đứng tên mình. Nếu đứng tên đơn vị order, mình phải nhận được hoá đơn bán hàng của họ.
- Đơn vị order là doanh nghiệp hay hộ kinh doanh có đăng ký, mã số thuế là gì. Không có đăng ký thì không có hoá đơn cho phí dịch vụ lẫn hàng bán.
Câu trả lời “hàng đi đường tiểu ngạch”, “về theo tên nhiều người cho nhẹ thuế”, “không cần giấy tờ” là tín hiệu nên dừng. Những cách đó không làm thuế biến mất, chỉ làm người mua mất căn cứ khi có sự cố.
Trị giá tính thuế gồm những gì
Theo nguyên tắc trị giá hải quan, trị giá tính thuế nhập khẩu là giá thực tế phải trả cho hàng hoá tính đến cửa khẩu nhập đầu tiên, nên thường gồm:
- Giá mua hàng ở nước ngoài (sau giảm giá thực tế, nếu có chứng từ).
- Phí vận chuyển quốc tế và bảo hiểm tới cửa khẩu nhập đầu tiên.
- Thuế, phí nội địa của nước bán nếu người mua phải trả và không được hoàn.
Phí dịch vụ mua hộ trả cho đơn vị trong nước là khoản riêng, có thuế giá trị gia tăng của dịch vụ và do đơn vị order khai. Phí giao hàng nội địa sau khi thông quan cũng không thuộc trị giá nhập khẩu. Khi báo giá gộp tất cả thành một con số theo cân nặng, người mua không thể biết mình trả bao nhiêu cho thuế, bao nhiêu cho dịch vụ.
Ví dụ giả định: order một chiếc máy ảnh
Giả sử người mua order một chiếc máy ảnh giá 20 triệu đồng quy đổi, phí vận chuyển quốc tế 600.000 đồng, phí mua hộ 5% giá hàng. Hàng về đứng tên người mua. Thuế suất nhập khẩu theo mã hàng là n%, thuế giá trị gia tăng 10%. Không thuộc định mức miễn thuế nào. Các số là giả định.
| Khoản | Cách tính | Nếu n = 0% |
|---|---|---|
| Trị giá tính thuế | 20 triệu + 600.000 | 20,6 triệu |
| Thuế nhập khẩu | 20,6 triệu × n% | 0 |
| Thuế giá trị gia tăng khâu nhập khẩu | (20,6 triệu + thuế nhập khẩu) × 10% | 2,06 triệu |
| Phí mua hộ (dịch vụ trong nước) | 20 triệu × 5% | 1 triệu, đã hoặc chưa gồm thuế của dịch vụ theo báo giá |
| Tổng tối thiểu | Cộng các dòng | khoảng 23,66 triệu |
Mỗi 1% thuế suất nhập khẩu thêm 206.000 đồng thuế nhập khẩu, cộng 20.600 đồng thuế giá trị gia tăng tính trên phần đó. Nếu đơn vị order báo “bao thuế” 22 triệu cho cùng món hàng, câu hỏi hợp lý là: thuế giá trị gia tăng 2,06 triệu đã được nộp bằng cách nào?
Chia nhỏ theo tên nhiều người, khai là quà biếu: rủi ro đổ về ai
Một số đơn vị order giảm chi phí bằng cách tách lô hàng thành nhiều kiện nhỏ đứng tên nhiều người nhận khác nhau, hoặc khai là quà biếu, để lọt định mức miễn thuế. Người mua nên biết:
- Nếu kiện hàng đứng tên mình, mình là người khai trên giấy tờ. Khai hàng mua là quà biếu là khai sai; khi hải quan kiểm tra, người đứng tên là người phải giải trình.
- Kiện có thể bị giữ để xác minh, người mua mất thời gian và có khi mất hàng.
- Với hàng đứng tên người khác, người mua không có quyền gì với lô hàng trên giấy tờ nếu có sự cố.
Cách an toàn là chọn đơn vị order nhập hàng theo đường thương mại, đứng tên họ, xuất hoá đơn bán hàng; hoặc nếu hàng đứng tên mình thì khai đúng là hàng mua, nộp đủ thuế, giữ chứng từ.
Doanh nghiệp mua thiết bị qua order: chứng từ để tính vào chi phí
Công ty nhỏ hay mua thiết bị, linh kiện qua order vì nhanh và rẻ. Nếu hàng về đứng tên một nhân viên, về giấy tờ đó là hàng cá nhân nhập khẩu, công ty không có chứng từ để ghi nhận tài sản, tính chi phí hay khấu trừ thuế giá trị gia tăng. Công ty nên:
- Yêu cầu hàng nhập đứng tên công ty (công ty là người nhập khẩu, có tờ khai và chứng từ nộp thuế), hoặc
- Mua từ đơn vị order là doanh nghiệp đã nhập khẩu, nhận hoá đơn bán hàng đứng tên công ty.
Hoá đơn từ 5 triệu đồng trở lên phải có chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt nếu muốn khấu trừ thuế giá trị gia tăng đầu vào. Trả tiền cho tài khoản cá nhân của người bán order là mất điều kiện này.
Trước khi đặt order: bảng kiểm nhanh
- Tự tra thuế suất theo mã hàng trên biểu thuế để có con số đối chiếu với báo giá. Máy ảnh, mỹ phẩm, quần áo, linh kiện điện tử có thuế suất rất khác nhau.
- Hỏi tên người nhập khẩu và loại chứng từ sẽ nhận: tờ khai và chứng từ nộp thuế đứng tên mình, hay hoá đơn bán hàng của đơn vị order.
- Kiểm tra mặt hàng có thuộc diện quản lý riêng không: thuốc, thực phẩm, mỹ phẩm, thiết bị phát sóng, pin. Những món này có thể cần giấy phép hoặc kiểm tra chuyên ngành, đơn vị order nhỏ thường không làm được.
- Đọc chính sách khi hàng bị giữ, hư hỏng, thất lạc: ai chịu, hoàn tiền thế nào, trong bao lâu.
- Chuyển tiền vào tài khoản đứng tên đơn vị order có đăng ký, không chuyển cho tài khoản cá nhân không rõ danh tính.
Năm câu này mất vài phút, nhưng trả lời được chúng thì báo giá “bao thuế” không còn là một con số mù.
Tự kiểm tra ở đâu
- Trang tra cứu thông tin người nộp thuế: kiểm tra đơn vị order có mã số thuế, đang hoạt động. Trạng thái chỉ là điều cơ quan thuế ghi nhận, không phải đánh giá uy tín.
- Cổng hoá đơn điện tử của cơ quan thuế: tra hoá đơn đơn vị order xuất cho mình.
- Cổng thông tin của Cục Hải quan: tra biểu thuế theo mã hàng để tự ước tính trước khi đặt.
- Doanh nghiệp chuyển phát: nếu hàng đứng tên mình, xin tờ khai và chứng từ nộp thuế.
Câu hỏi thường gặp
Báo giá “bao thuế” có nghĩa là mình không phải lo gì về thuế không?
Chỉ đúng nếu đơn vị order nhập hàng đứng tên họ và xuất hoá đơn bán cho mình. Nếu hàng về đứng tên mình, mình vẫn là người nhập khẩu trên giấy tờ, và cần chứng từ nộp thuế đứng tên mình.
Phí mua hộ có tính vào trị giá tính thuế nhập khẩu không?
Phí dịch vụ trả cho đơn vị trong nước là khoản dịch vụ riêng, không phải giá mua hàng ở nước ngoài. Trị giá tính thuế thường gồm giá hàng và chi phí vận chuyển, bảo hiểm tới cửa khẩu nhập đầu tiên.
Hàng order có được bảo hành chính hãng ở Việt Nam không?
Không phải lúc nào cũng có. Bảo hành phụ thuộc chính sách của hãng cho hàng mua ở thị trường khác. Hỏi đơn vị order về bảo hành trước khi mua, và giữ hoá đơn mua gốc ở nước ngoài.
Đơn vị order không xuất hoá đơn thì sao?
Người mua cá nhân vẫn nhận được hàng, nhưng không có chứng từ khi cần đổi trả, bảo hành hay tranh chấp. Doanh nghiệp mua thì không ghi nhận được chi phí. Đơn vị kinh doanh có đăng ký có nghĩa vụ xuất hoá đơn cho hàng bán, dịch vụ cung cấp.
Hàng order bị hải quan giữ thì ai xử lý?
Người đứng tên trên tờ khai là người phải bổ sung giấy tờ, giải trình. Nếu hàng đứng tên mình, mình phải làm việc đó, dù đơn vị order hứa lo trọn gói. Thoả thuận trước ai chịu chi phí phát sinh khi hàng bị giữ.
